متخصص ارتوپدی

نوشته شده توسط چهارشنبه, 04 تیر 1399 ساعت 08:14
این مورد را ارزیابی کنید
(1 رای)

بطور کلی ارتوپدی ( (Orthopedicsشاخه‌ای از پزشکی است که در حیطه سیستم حرکتی و عضلانی اسکلتی بدن فعالیت دارد. در این مقاله با متخصص ارتوپدی و وظایف آن بیشتر آشنا می شویم.

منظور از سیستم حرکتی استخوان‌ها، مفاصل، عضلات، تاندون‌ها یا اعصاب و دیگر بافت‌هایی است که در اندام‌های حرکتی وجود دارند. متخصص ارتوپدی روی تشخیص، اصلاح، پیشگیری و درمان بیماران مبتلا به ناهنجاری اسکلتی مثل اختلالات استخوان، مفصل، عضله، رباط، تاندون، عصب و پوست تمرکز دارد.

ریشه کلمه‌ی ارتوپدی

کلمه‌ی ارتوپدی ریشه یونانی داشته و اولین بار توسط فردی به نام Nicolas Andry در سال ۱۷۴۱ میلادی از ادغام دو لغت Orthos به معنای صاف و مستقیم و لغت Paideion به معنای کودک ایجاد شد. علت این ترکیب نامگذاری این بود که در ابتدا وظایف کسانی که این حیطه از فعالیت درمانی را پایه گذاری کردند، صاف کردن اندام‌ها در کودکانی بود که دست و پا یا ستون فقرات کج داشتند.

متخصص ارتوپدی کیست؟

همانطور که گفتیم ارتوپدی روی مراقبت از سیستم عضلانی بدن تمرکز دارد؛ بنابراین دکتر متخصص ارتوپدی یا جراح ارتوپدی شخصی است که در حیطه‌ امور ارتوپدی فعالیت دارد و هم از روش‌هایی که شامل جراحی می‌شود و هم از روش‌های غیرجراحی برای درمان بیمارانی که انواع مشکلات اسکلتی عضلانی مانند درد مفاصل، مشکلات کمر، شکستگی استخوان‌ها و... استفاده می‌کند. متخصص ارتوپدی با همه جوانب سیستم اسکلتی عضلانی آشنا می باشد، اما بسیاری از متخصصان ارتوپد در حیطه‌ اعضای خاصی از بدن مثل پا و مچ پا، ستون فقرات، شانه، دست، لگن و زانو، انکولوژی اسکلتی یا تومور نیز تخصص دارند. این پزشکان همچنین ممکن است تمرکز خود را روی فیلدهای خاصی مانند ارتوپدی کودکان، متخصص جراحی جایگزینی مفاصل، تروما(trauma) یا آسیب‌های روانی ناشی از صدمات جسمانی و پزشکی ورزشی معطوف کنند. برخی از متخصصین ارتوپدی نیز ممکن است در چندین زمینه مختلف تخصص داشته باشند.
متخصص ارتوپدی اغلب به عنوان بخشی از تیم درمانی بزرگتر ارتوپدی فعالیت می‌کند. این تیم ممکن است شامل موارد زیر باشد:

  • دستیار پزشک
  • پرستار
  • متخصص فیزیوتراپی
  • متخصصین طب ورزشی
  • متخصص طب فیزیکی و توانبخشی
  • متخصص مغز و اعصاب یا نورولوژیست
  • متخصص درد
  • پزشکان عمومی
  • مربی ورزشی
  • مشاور
  • روانشناس
  • مددکار اجتماعی

مسیر شغلی یک جراح ارتوپدی

جراحان ارتوپدی باید در توسعه روش‌های تشخیص غیر تهاجمی و پیشرفت در معالجه بیماری‌های مربوط به سیستم حرکتی و اسکلتی و عضلاتی بدن گام بردارند. تسلط در این زمینه با طی کردن آموزش‌های گسترده، تحقیق و بهبود مستمر مهارت‌ها و دانش ارتوپدی حاصل می‌شود. به طور کلی متخصصین ارتوپدی باید 12 سال تحصیلات رسمی پزشکی را بگذرانند. این 12 سال بصورت زیر دسته بندی می‌شود:

  • 8 سال تحصیل در دانشکده پزشکی(پزشک عمومی)
  • 4 سال آموزش تخصصی ارتوپدی (متخصص ارتوپدی)

به دوره‌ چهار ساله‌ آموزش تخصصی ارتوپدی که پزشکان برای اخذ تخصص خود می‌گذرانند، دوره‌ رزیدنتی (Residency) گفته می‌شود و به پزشکانی که در حال طی این دوره هستند، رزیدنت (Resident) گفته می‌شود. پس از طی این دوره چهار ساله، پزشکان رزیدنت یک امتحان به نام بورد تخصصی ارتوپدی (Orthopedic board) می‌دهند و کسانی که در این امتحان قبول شوند، صاحب بورد تخصصی نامیده می‌شوند.

متخصص ارتوپدی چه وظایفی دارد؟

جراحان و متخصصین ارتوپدی تلاش می کنند تا مشکلات سیستم حرکتی و عضلاتی بدن بیماران را از طریق راه‌های زیر درمان کند:

  • بررسی، ارزیابی و تشخیص صدمات یا اختلالات سیستم اسکلتی عضلانی.
  • بازگرداندن قدرت حرکتی بیمار و کمک به توانبخشی وی
  • تهیه‌ برنامه‌های درمانی از جمله دارو، ورزش و یا جراحی ارتوپدی.
  • ارائه‌ درمان جسمی یا physical therapy متناسب با شرایط هر بیمار.
  • ارائه‌ نکاتی در مورد پیشگیری از آسیب دیدگی استخوان و مفاصل.
  • متوقف یا کند کردن پیشرفت بیماری و انجام اقدامات لازم برای پیشگیری از عوارض آن.
  • مشاوره به بیماران برای انتخاب بهترین برنامه درمانی برای بازیابی سلامت، تحرک و عملکردشان

متخصص ارتوپدی چه مشکلاتی را درمان می‌کند؟

متخصص ارتوپدی طیف گسترده ای از مشکلات اسکلتی عضلانی را درمان می‌کنند. این مشکلات ممکن است از بدو تولد وجود داشته باشد یا ممکن است در اثر آسیب‌های فیزیکی و یا بر اثر بالا رفتن سن ایجاد شود. بطور کلی وظایف اصلی یک متخصص ارتوپدی می‌تواند درمان مشکلات زیر باشد:

  • درد ناشی از ورم مفاصل
  • شکستگی استخوان
  • تومورهای استخوان و آسیب‌های مربوط به بافت‌های نرم بدن(عضله ، تاندون و رباط)
  • کمردرد
  • گردن درد
  • درد شانه
  • سندرم تونل کارپال
  • پوکی استخوان
  • آرتروز
  • صدمات ناشی از فعالیت‌های ورزشی از جمله تاندونیت، اشک منیسک، و پارگی رباط صلیبی قدامی (ACL)
  • بیماری‌های مادرزادی اندام‌ها مانند کج پایی (clubfoot) و اسکولیوز
  • کوژپشتی(scoliosis)
  • ساییدگی مفصل و آرتروز
  • آسیب‌های استخوان‌ها و مفاصل که به دلیل ضربات مختلف به بدن ایجاد شده است؛ مثل شکستگی، در رفتگی، کشیدگی و رگ به رگ شدن، پاره شدن تاندون‌ها و رباط‌ها و ...

روش‌های درمانی متخصص ارتوپدی

وقتی شما به متخصص ارتوپدی مراجعه می‌کنید، دکتر پس از دریافت سوابق بیماری‌های شما و انجام معاینات جسمانی ممکن است آزمایش خون یا عکس‌برداری از نفاط مختلف بدن را نیز برای شما تجویز کند. درنهایت پس از بررسی این موارد به شما درمورد انتخاب روش‌های درمانی مناسب صحبت می‌کند.
همانطور که گفتیم متخصصان ارتوپدی می‌توانند هر دو روش جراحی و غیر جراحی برای کمک به درمان بیماران استفاده کنند. برخی از این روش‌ها به شرح زیر می باشند:

  1. روشهای جراحی

    این روش ها شامل موارد زیر می شوند:
    1. جراحی جایگزینی مفاصل (joint replacement surgery)

      در این روش متخصص ارتوپد مفصلی را که کاملا خراب شده از بدن خارج کرده و آن را با یک مفصل مصنوعی جایگزین می‌کند.
    2. جراحی اصلاح مفاصل (joint revision surgery)

      جایگزینی مفصل اصلاحی به این معنی است که باید یک عمل جراحی برای جایگزینی مفصل فرسوده صورت گیرد. این عمل که با عنوان revision arthroplasty نیز شناخته می‌شود معمولاً پیچیده تر از عمل جراحی جایگزینی مفصل(joint replacement) است و ممکن است نتایج قابل پیش بینی کمتری داشته باشد. برخی افراد ممکن است به این عمل به عنوان یک تعویض مکرر مفصل یا جایگزینی یک مفصل جایگزین شده نگاه کنند؛ زیرا هیچ محدودیتی در مورد تعداد جایگزینی‌های اصلاحی وجود ندارد و اینکه این جایگزینی‌ها معمولاً هر بار سخت‌تر می‌شوند.
    3. آرتروسکوپی مفاصل (arthroscopy)

      روشی که از دوربین‌ها و تجهیزات ویژه‌ای برای دیدن، تشخیص و درمان بیماری‌های داخل مفصل استفاده می‌کنند. (این تجهیزات از طریق سوراخ ریزی که روی پوست یک مفصل ایجاد می‌کنند به داخل مفصل فرستاده می‌شوند.)
    4. جراحی برش استخوان(osteotomy)

      این روش برای اصلاح ناهنجاری استخوانی بکار می‌رود، به این صورت که تغییر شکل استخوان‌ها را اصلاح کرده و در ظاهر اندام و کارکرد آنها تغییراتی را بوجود می‌آورد.
    5. فیکس داخلی(Internal fixation)

      این روش بصورت ترمیم و جا اندازی شکستگی‌های استخوان‌ها از طریق باز و بسته کردن آنها و سپس فیکس کردن آن در موقعیت مناسب با استفاده از ابزارهای فلزی، پین یا پیچ (که در اصطلاح به آنها پلاتین می‌گوییم)، انجام می‌شود.
  2. روشهای بدون جراحی

    متخصصین ارتوپدی با تجویز دارو، ورزش‌های مخصوص و سایر روش‌های توانبخشی می‌توانند بسیاری از مشکلات اسکلتی-عضلانی بیماران را بدون جراحی درمان کنند. در بیشتر بیماری‌ها و آسیب‌های ارتوپدی بیش از یک نوع درمان وجود دارد و متخصص ارتوپد در صورت عدم پاسخ بیمار به درمان‌های بدون جراحی ممکن است از روش‌های شامل جراحی برای درمان استفاده کند. این روش‌ها بطور کلی شامل موارد زیر است:
    1. تزریقات به نقاط مختلف بدن

      • تزریق استروئیده به bursa(کیسه‌ای در بدن که با مایعی پر شده است که نقش محافظت از ساییدگی اندام‌هایی مانند مفاصل را برعهده دارد)
      • تزریق استروئید به زانو
      • تزریق به مفاصل بدن (facet joint injection)
      • تزریق اپیدورال به گردن (cervical epidural injection)
      • تزریق استروئید اپیدورال به کمر (lumbar epidural steroid injection)
    2. viscosupplementation برای درمان آرتروز

      این یک روش درمانی برای بیماران مبتلا به آرتروز زانو است. تزریق "ویسکوزاپ مکمل" جایگزین اسید هیالورونیک موجود در مایع سینوویال موجود در مفصل زانو می‌شود و بدون اینکه باعث درد یا ناراحتی شود، به طور موقت توانایی حرکت زانو را افزایش می‌دهد.
    3. موج درمانی (extracorporeal shock wave therapy - ESWT)

      این روش برای اولین بار در معالجه سنگ کلیه استفاده شد؛ به این صورت که پزشکان با استفاده از لیتوتریپسی یا شوک درمانی کوچک در ناحیه آسیب دیده، اندازه سنگ کلیه را از خارج بدن کاهش می‌دهند.

حیطه ‌های تخصص دکتر ارتوپدی

متخصصان ارتوپدی می‌توانند ارتوپدی عمومی را به عنوان حوزه‌ی فعالیت تخصصی خود انتخاب کنند و یا در یک یا چند حوزه‌ی دیگر مربوط به ارتوپد نیز تخصص کسب کنند که شامل موارد زیر می‌شود:

  1. ستون فقرات

    شامل درمان درد پشت و گردن و همچنین انواع اختلالات ستون فقرات.
  2. دست‌ها و اندام فوقانی

    شامل درمان مشکلاتی که برای دست، بازو، آرنج، مچ و شانه‌ها که در اثر آسیب دیدگی، شکستگی، آرتروز یا ناهنجاریهای مادرزادی ایجاد شده است.
  3. پا، انگشتان پا و مچ پا

    شامل درمان آسیب مینیسک و غضروف زانو، شکستگی پا، پارگی تاندون و آرتروز، در رفتگی کاسه‌ی زانو.
  4. جایگزینی و مراقبت مفاصل

    از طریق جایگزینی مفاصل زانو یا ران و آرتروسکوپی به درمان بیمارانی که از بیماری‌های مربوط به مفاصل رنج می‌برند، کمک می‌کند.
  5. پزشکی ورزشی

    به پیشگیری، درمان و توان‌بخشی آسیب‌های ناشی از فعالیت‌های ورزشی می‌پردازد.
  6. ارتوپدی کودکان

    به تشخیص بیماری و درمان‌های شامل جراحی و بدون جراحی برای نوزادان و کودکان تا نوجوانان می‌پردازد.
  7. طب فیزیکی و توانبخشی

    سلامتی و عملکرد از دست رفته‌ی بدن که به دنبال جراحات ورزشی، قطع عضو، جایگزینی مفاصل یا اختلالات نخاعی ایجاد شده است را بازیابی می‌کند.
  8. انکولوژی ارتوپدی

    تومورهای خوش خیم و بدخیم استخوان‌ها یا بافت‌های نرم بدن را درمان می‌کند.

چگونه تشخیص دهیم که باید به متخصص ارتوپدی مراجعه کنیم؟

با توجه به تمام نکات ذکر شده باید بدانید که متخصص ارتوپد فقط مسئول بیماری‌های مربوط به استخوان نیست و هر یک از عضلات و اعصابی که در قسمت‌های مختلف بدن قرار دارند می‌توانند منشا دردهای بدن(در قسمت‌هایی مثل دست، پا، کمر، گردن) باشند و برای تشخیص و درمان بیماری‌های مربوطه باید به متخصص ارتوپدی مراجعه نمایید.

خواندن 99 دفعه آخرین ویرایش در چهارشنبه, 30 مهر 1399 ساعت 08:07
محتوای بیشتر در این بخش: بیمارستان ارتوپدی »

نظرات (0)

نظر ارسال شده‌ی جدیدی وجود ندارد

دیدگاه خود را بیان کنید

  1. ارسال دیدگاه بعنوان یک مهمان -
پیوست ها (0 / 3)
اشتراک‌گذاری موقعیت مکانی شما